Fenomenologie, Systemisch werken

๐๐š๐ซ๐ซ๐š๐ญ๐ข๐ž๐ฏ๐ž๐ง ๐š๐ฅ๐ฌ ๐๐ซ๐š๐ ๐ž๐ซ๐ฌ ๐ฏ๐š๐ง ๐ก๐š๐ง๐๐ž๐ฅ๐ž๐ง

Geplaatst op door defeno-65fc193b92590

Regelmatig zie ik het gebeuren. Teams die willen bewegen, maar niet weten hoe. Ze zijn niet onwillig, maar lijken vast te zitten in een verhaal over zichzelf.
Over hoe het gaat. Hoe het hoort. Wat er (on)mogelijk is.

๐•๐ž๐ซ๐ก๐š๐ฅ๐ž๐ง ๐๐ข๐ž ๐ซ๐ข๐œ๐ก๐ญ๐ข๐ง๐  ๐ ๐ž๐ฏ๐ž๐ง
Achter elk handelen gaat een verhaal schuil. Teams kunnen niet alleen verschillende praktijken hebben, maar ook verschillende manieren waarop zij zichzelf en hun aanpak begrijpen. Deze verhalenย of narratieven geven richting aan het handelen al zijn ze vaak impliciet.

๐…๐ž๐ง๐จ๐ฆ๐ž๐ง๐จ๐ฅ๐จ๐ ๐ข๐ฌ๐œ๐ก ๐จ๐ง๐๐ž๐ซ๐ณ๐จ๐ž๐ค – ๐ฅ๐ฎ๐ข๐ฌ๐ญ๐ž๐ซ๐ž๐ง ๐ž๐ง ๐ฐ๐š๐š๐ซ๐ง๐ž๐ฆ๐ž๐ง ๐ฏ๐จ๐จ๐ซ๐›๐ข๐ฃ ๐๐ž ๐ฌ๐ญ๐š๐ง๐ ๐ฏ๐š๐ง ๐ณ๐š๐ค๐ž๐ง
Tijdens mijn opdracht bij een schoolbestuur werk ik vanuit fenomenologisch onderzoek. Steeds weer hoorde en zag ik iets anders dan โ€˜stand van zakenโ€™.
Ik hoorde zelfbeelden. Zag narratieven. Soms impliciet, soms luidop.
๏ธŽย – โ€œWij zijn een school die altijd net buiten het systeem valt.โ€
– โ€œAls wij het niet doen, doet niemand het.โ€
– โ€œIedereen doet zโ€™n best, maar niemand weet wat de ander doet.โ€
– โ€œWe zijn sterk in relaties, maar niet in plannen.โ€

๐๐ž๐ฅ๐ข๐œ๐ก๐š๐š๐ฆ๐๐ž ๐ฐ๐ž๐ซ๐ค๐ž๐ฅ๐ข๐ฃ๐ค๐ก๐ž๐๐ž๐ง
Deze verhalen sturen gedrag. Ze kleuren wat mensen als mogelijk of zinvol ervaren. De verhalen zijn geen excuses, eerderย belichaamde werkelijkheden. Gevormd in jaren van werken met ervaring van druk, contextuele systemen, hoop en teleurstelling.

Een fenomenologisch onderzoek kijkt hier niet overheen. Ze vraagt:
๐˜๐˜ฏ ๐˜ธ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฌ ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ข๐˜ญ ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ฆ๐˜ง๐˜ต ๐˜ฅ๐˜ช๐˜ต ๐˜ต๐˜ฆ๐˜ข๐˜ฎ?
๐˜Œ๐˜ฏ ๐˜ธ๐˜ข๐˜ต ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ข๐˜ฌ๐˜ต ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ต ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ข๐˜ญ ๐˜ฎ๐˜ฐ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฌ?
๐˜ž๐˜ข๐˜ต ๐˜ฃ๐˜ญ๐˜ช๐˜ซ๐˜ง๐˜ต ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ข๐˜ณ๐˜ช๐˜ฏ ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜จ๐˜ฆ๐˜ป๐˜ฆ๐˜จ๐˜ฅ?
๐˜ž๐˜ข๐˜ต ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ด๐˜ค๐˜ฉ๐˜ช๐˜ซ๐˜ฏ๐˜ต ๐˜ฆ๐˜ณ ๐˜ช๐˜ฏ, ๐˜ฅ๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ณ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฎ๐˜ฆ๐˜ต ๐˜ฉ๐˜ฆ๐˜ต ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ข๐˜ญ?

Wat gebeurt er als we het niet weg interpreteren, maar juist als vertrekpunt nemen?

๐‡๐ž๐ญ ๐ฏ๐ž๐ซ๐ฌ๐ญ๐š๐š๐ง ๐ฏ๐š๐ง ๐ž๐ž๐ง ๐ฏ๐ž๐ซ๐ก๐š๐š๐ฅ
Juist in het verstaan van het verhaal waarin een team leeft ontstaat ruimte. Voor nuance. Voor beweging. Voor iets nieuws.

Dat vraagt om vertragen. Luisteren. Waarnemen. Verkeren in soms niet weten. Het verdragen van verschil.

Fenomenologisch onderzoek en begeleiden begint dus niet bij de vraag ‘Wat gaan we doen?’, maar bij:

๐˜ž๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ฌ ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ข๐˜ญ ๐˜ญ๐˜ฆ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ธ๐˜ฆ? ๐˜Œ๐˜ฏ ๐˜ธ๐˜ข๐˜ต ๐˜ฅ๐˜ฐ๐˜ฆ๐˜ต – ๐˜ท๐˜ณ๐˜ข๐˜ข๐˜จ๐˜ต ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ต ๐˜ท๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฎ๐˜ช๐˜ซ ๐˜ช๐˜ฏ ๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ต๐˜ฎ๐˜ฐ๐˜ฆ๐˜ต๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ช๐˜ฏ ๐˜ธ๐˜ข๐˜ต ๐˜ป๐˜ช๐˜ค๐˜ฉ ๐˜ต๐˜ฐ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ต (๐˜ฐ๐˜ง ๐˜ฏ๐˜ช๐˜ฆ๐˜ต)?